Gana, Amerika Birleşik Devletleri ile yapılması planlanan sağlık anlaşmasını reddetti. Yerel basında yer alan haberlere göre, ABD’nin “Önce Amerika” stratejisi çerçevesinde Gana’ya sunulan mutabakat zaptı, ülkenin egemenlik hakları, veri güvenliği ve düzenleyici otoritelerin yetkileri açısından ciddi endişelere yol açtı. Gana hükümeti, hassas sağlık verilerinin paylaşımını öngören maddeler gerekçesiyle 109 milyon dolarlık sağlık yardım anlaşmasını kabul etmedi.
Kasım 2025’te başlayan müzakerelerde, ABD tarafından hazırlanan anlaşma taslağının, Gana yetkililerinin katkısı olmadan bir hafta içinde imzalanması için sunulduğu öğrenildi. Anlaşmadaki en tartışmalı maddelerden birinin, Gana vatandaşlarına ait sağlık verilerinin 25 yıl boyunca ABD ile paylaşılmasını öngörmesi olduğu, yardım programının ise 5 yıl süreceği belirtildi.
Yerel kaynaklar, bu verilerin ABD merkezli ilaç şirketleriyle araştırma ve ticaretin geliştirilmesi amacıyla paylaşılmasının etik ve ulusal güvenlik açısından risk taşıdığına dikkat çekti. Taslak metinde, ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) onaylı ilaçların Gana’daki standart denetim süreçlerinden muaf tutulmasına yönelik düzenlemelerin de yer aldığı ve bu durumun “Gana Gıda ve İlaç Kurumu’nun yetkilerini devre dışı bırakacağı” gerekçesiyle eleştirildiği ifade edildi. Anlaşmanın, ABD hukukuna tabi olması sebebiyle hukuki egemenlik açısından sorunlar doğuracağı da vurgulandı.
Mali yükümlülükler açısından dengesizlikler bulunduğu belirtilirken, ABD’nin 5 yıl boyunca 109 milyon dolar katkı sunmayı taahhüt ettiği anlaşmada, Gana’nın da aynı dönemde 70 milyon dolar eş finansman sağlaması şartı getirildiği bildirildi. Yetkililer, alınan kararın sağlık desteğine karşı bir tutum olmadığını, aksine ülkenin veri koruma, düzenleyici bağımsızlığı ve egemenlik haklarını koruma amacı taşıdığını belirtti.
