Sosyal güvenlik uzmanı Noyan Doğan, 18 yaşından önce sigortalı olarak çalışanların emeklilik durumları hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Özellikle, aile işletmelerinde sigortalı gösterilen çocuklar ve gençlerin emekliliklerinin iptal olabileceği konusu gündemde. Doğan, köşesinde şu bilgileri paylaştı: Prim günü yetersizliği nedeniyle tanıdık bir işyerinde sigortalı gösterilmek, vefat eden babadan maaş almak için boşanmak gibi sahte sigortalılık uygulamaları SGK’nın dikkatini çekiyor. Bu tür durumlar tespit edildiğinde, kişilerin sigortalılıkları ve prim günleri iptal edilebiliyor. Ayrıca, emekli olanların maaşları da geri alınarak, faiziyle birlikte ödeniyor. SGK, sahte sigortalılık yapan kişiler hakkında hapis cezası talep edebiliyor ve bu durumu gerçekleştiren işverenlere de ağır cezalar kesiliyor.
Son beş yılda, bu tür uygulamalar nedeniyle 12 bin 209 kişinin emekliliği iptal edilerek, ödenen emekli maaşları geri istenmiş durumda. 18 yaş altındaki çocukların sigortalı gösterilmesi ile ilgili olarak İş Kanunu oldukça net. 15 yaşından küçük çocukların çalıştırılması yasakken, 14 yaşını doldurmuş ve ilköğretimini tamamlamış çocuklar hafif işlerde çalışabilir. 15 yaşını doldurmuş ama 18 yaşından küçük olanlar “genç işçi”, 14 yaşını bitirmiş fakat 15 yaşını doldurmamış olanlar ise “çocuk işçi” olarak tanımlanıyor. Genç işçilerin çalışacakları işin uygunluğunun resmi sağlık raporuyla onaylanması gerekmektedir.
18 yaşından önce sigortalılık, emeklilik için prim gün sayısına etki etmezken, bu dönemde ödenen primler yine de prim gün hesabına katılmaktadır. 18 yaş altındaki sigortalıların emekliliklerinin iptal edilmesi durumu, genellikle aile işletmelerinde sigortalı gösterilme gibi nedenlerden kaynaklanmaktadır. Bazı aileler, çocuklarını erken yaşta sigortalı göstererek ileride emeklilik yaşı artacak kaygısıyla hareket etmektedir. Bu kapsamda SGK, aileye ait işyerlerinde çalışan çocukların sigortalı sayılabilmesi için vasinin onayıyla yapılmış yazılı bir hizmet akdinin bulunması gerektiğini belirtti.
Eğer 18 yaşından önce sigortalı olarak gösterildiyseniz ve bu süre emekliliğinizden sayıldıysa, EYT kapsamında emeklilik hakkı elde ettiyseniz, SGK bu durumu tespit ederse emekliliğiniz iptal edilebilir ve ödenen maaşlar geri alınabilir. Ancak, 18 yaşından önce sigortalı olmuş ancak emeklilik süreniz 18 yaşından sonra başlamışsa endişeye gerek yoktur. Bu durumda, gerekli sürenizi doldurup emeklilik hakkını elde etmiş olmanız önemlidir.
